Leiden is een van de verborgen juweeltjes om te ontdekken in Nederland. Met meer dan 2800 monumenten verspreid over een redelijk kleinschalig stadscentrum is er veel te zien en te doen. Leiden is de geboorteplaats van de beroemde Nederlandse schilder Rembrandt van Rijn, die hier in de 17e eeuw woonde. Eeuwen later heeft de stad haar unieke middeleeuwse charme behouden.
We hebben een praktische wandelroute samengesteld die je kunt gebruiken ter inspiratie voor je dagje Leiden. Hierin staan de leukste dingen die je in één dag in Leiden kunt zien en doen.
Contents
Wat kun je verwachten in Leiden?
Is Leiden een bezoek waard? Het korte en eerlijke antwoord is: JA! Leiden is een geweldige plek voor een dagje uit of een weekendje weg.
Wat wij het leukste vinden aan Leiden is de hele sfeer van de stad. Het is een relatief kleinschalige en overzichtelijke stad met een aantal prachtige bezienswaardigheden en musea. Wat Leiden echt de moeite waard maakt is het pittoreske stadsgezicht in zijn geheel, met zijn grachten en historische gebouwen. Het is een prachtige stad om te bezoeken, vooral in de lente, zomer en herfst.
Wandelroute voor een dagje Leiden
Leiden is een schilderachtige stad die je prima te voet kunt verkennen. We hebben een route voor één dag samengesteld met de leukste dingen die je kunt zien en doen. De onderstaande bezienswaardigheden en activiteiten zijn niet gesorteerd op voorkeur. We hebben ze in een logische volgorde gezet zodat je ze kunt gebruiken als plan of wandelroute tijdens je dagje Leiden.
1. Molen De Valk
Je dag in Leiden begint bij een van de meest iconische bezienswaardigheden van de stad: Molen de Valk. De molen ligt aan de noordkant van het centrum, op slechts vijf minuten lopen van het centraal station. Het is een geweldig startpunt als je met het OV of met de auto reist (later meer over parkeren).
De traditionele Nederlandse korenmolen dateert uit het jaar 1743. Het is de laatste originele molen van de 19 molens op de wallen van Leiden. Hoewel Molen de Valk aan de buitenkant al een echte blikvanger is, is het ook de moeite waard om hem van binnen te bezoeken. De molen werd in 1966 omgebouwd tot molenmuseum. Net als in Kinderdijk of de Zaanse Schans (de meest bekende plekken voor molens in Nederland), is Molen de Valk een geweldige plek om een molen van binnen te zien. Je ziet hoe een molen werkt en hoe de kamers binnen in een molen er vroeger uitzagen.
Een steile trap brengt je naar de bovenste delen van de molen, vanwaar je een prachtig uitzicht hebt over de omringende stad.
Als je de molen alleen aan de buitenkant wilt zien en een paar foto’s wilt maken, duurt je bezoek hooguit 10 minuten. Als je de binnenkant wilt ontdekken en van het uitzicht wilt genieten, plan dan ongeveer 20-30 minuten voor deze bezienswaardigheid. De molen is dagelijks geopend (behalve op bepaalde feestdagen) en kaartjes kosten momenteel € 6,00 (2025). Heb je een Museumkaart? Dan is de toegang gratis.
2. Rembrandtbrug & Molen de Put
De volgende bezienswaardigheid op ons lijstje is een klein maar alsnog leuk verborgen juweeltje. Het is ongeveer 5 minuten lopen van de iconische Molen de Valk naar de Rembrandtbrug. De historische brug is erg leuk, vooral met de Molen de Put op de achtergrond. Molen de Put is veel kleiner dan Molen de Valk. Het is echter een leuke bezienswaardigheid in Leiden die veel minder druk is dan de populaire Molen de Valk.
Als je de brug oversteekt en rechtsaf slaat, kom je bij het Rembrandtpark, genoemd naar de beroemde Nederlandse schilder Rembrandt van Rijn. Dat heeft ons lijstje voor een dagje Leiden net niet gehaald, maar we hebben aan het eind van deze pagina nog wat informatie over het park opgenomen.
3. Burcht van Leiden
Je wandelroute in Leiden brengt je van de historische Rembrandtbrug, dwars door het centrum naar een van de leukste bezienswaardigheden van Leiden: De Burcht van Leiden (ongeveer 10 minuten lopen). Deze middeleeuwse burcht is een van de dingen die je absoluut moet zien als je in Leiden bent. Het zit niet alleen vol geschiedenis, maar dankzij de ligging op een heuveltop biedt de middeleeuwse burcht een prachtig 360-graden uitzicht over de stad.
De burcht werd in de 11e eeuw gebouwd op een kunstmatige heuvel en werd ooit gebruikt om de burgers te beschermen. Zodra je de top bereikt, begrijp je waarom deze specifieke locatie werd gekozen om het fort te bouwen! De burcht ligt in het hartje van de stad, dus je hebt een mooi uitzicht op het omliggende centrum met zijn historische huizen en kerken.
Plan ongeveer 30-45 minuten om de burcht te verkennen. Het is trouwens een openbaar gebied met gratis toegang. Honden zijn toegestaan.
4. Grachtenrondvaart
Onze persoonlijke highlight in Leiden is een rondvaart door de grachten. Wij geloven dat de grachten een van de redenen zijn waarom Leiden zo mooi en interessant is om te bezoeken! Voor ons zijn grachten een van de leukste dingen aan veel Nederlandse steden. Hoewel je ze in veel Nederlandse steden kunt vinden, zijn rondvaarten niet overal mogelijk. In grote steden als Amsterdam en Utrecht natuurlijk wel en hoewel dat zeker een aanrader is, is een rondvaart in Leiden een bijzondere ervaring.
Leiden heeft een relatief overzichtelijk centrum met veel historische en kleurrijke gebouwen in de kleine straatjes langs de grachten. De beste manier om de grachten te beleven is natuurlijk vanaf het water. De rondvaart neemt je in 1 uur mee over de Leidse grachten, langs historische gebouwen en bruggen.
Ongeacht het seizoen of het weer, een grachtenrondvaart is een van de activiteiten in Leiden die je niet mag missen. Het startpunt van de rondvaarten is in het centrum (kijk uit naar het bord “Rondvaart” in witte letters). Wij kopen onze kaartjes meestal van tevoren online om zeker te zijn van beschikbaarheid en om ter plekke niet in de rij te hoeven staan.
Tip: Rondvaarten zijn de hele dag beschikbaar. In ons reisschema stellen we voor dat je de belangrijkste bezienswaardigheden van Leiden (de molen en de burcht) eerst bezoekt (in de ochtenduren). Aan het eind van de ochtend kun je een rondvaart maken voordat je het centrum gaat verkennen en daarna lunchen en/of winkelen, gevolgd door een bezoek aan een of twee musea. Je kunt de rondvaart echter ook laat in de middag doen. Het avondlicht is leuk voor foto’s.
5. Hartje Leiden & winkelen
Na het verkennen van de belangrijkste bezienswaardigheden van Leiden en een ontspannen rondvaart door de grachten, is het tijd om de binnenstad te verkennen. Er zijn talloze restaurants en cafés waar je kunt lunchen of iets kunt drinken. Net als in de rest van Nederland is men in Leiden ook dol op terrasjes. Zodra de zon schijnt, zijn de terrasjes in hartje Leiden goed bezocht. Als je liever geen (lange) lunchpauze wilt, kun je gewoon een zak frietjes halen in het centrum.
Het centrum van Leiden is ook een geweldige plek om te winkelen. Hoewel Leiden zeker niet een van ’s lands meest toonaangevende plaatsen is om te gaan winkelen, biedt de stad dezelfde merken en winkels die je in andere steden kunt vinden. Naast de ketens vind je in het centrum ook een aantal kleine, onafhankelijke winkels.
Achter de Pieterskerk, bij de winkelgebieden Breestraat en Doezastraat ligt het Pieterskwartier. Deze wijk heeft veel kleine winkeltjes, een paar kleine hofjes en cafés. Er wordt gezegd dat het een van de belangrijkste hotspots voor studenten is. Leiden is een van de belangrijkste universiteitssteden van het land, dus er zijn veel studentvriendelijke plekken in de stad.
6. Hooglandse Kerk & Pieterskerk
Als je het gebied bij De Burcht verkent, zie je misschien een grote kerk tussen de historische gebouwen. Dat is de Hooglandse Kerk. Deze gotische kerk dateert uit het laatste kwart van de 14e eeuw en de meeste van de huidige gebouwen dateren uit de 15e eeuw. Hooglandse Kerk dient nog steeds als plek voor religieuze bijeenkomsten (elke zondag), maar het kan ook gehuurd worden voor congressen, diners, evenementen en concerten. De kerk ligt in het hart van het centrum. Hoewel de kerk van binnen mooi is, is hij vooral aan de buitenkant leuk om te zien. Je krijgt het beste zicht op de kerk als je over de heuveltop bij De Burcht loopt.
Een andere historische kerk in het centrum van Leiden is de Pieterskerk die al meer dan 900 jaar een belangrijk ontmoetingspunt is in Leiden. Het is gesticht in 1121 en daarmee de oudste kerk van Leiden. Het interessante aan de kerk is dat het verschillende generaties duurde voordat de bouw klaar was (ongeveer 180 jaar) vanwege een gebrek aan financiële middelen. Tegenwoordig wordt de Pieterskerk niet meer als kerk gebruikt. Het dient als locatie voor evenementen, concerten en tentoonstellingen. Dat gezegd hebbende, is voor bezoekers vooral de buitenkant van de oude kerk met zijn prachtige ramen en torens mooi om te zien. De kerk ligt iets buiten het centrum, vlakbij de Universiteit Leiden en het Rijksmuseum.
7. Hortus Botanicus
Als je van exotische planten houdt, weet je zeker al wat een botanische tuin is. Hortus Botanicus Leiden dateert uit 1590 en is de oudste botanische tuin in Nederland. Tegenwoordig is het onderdeel van de Universiteit Leiden. Het is niet alleen een belangrijke plek voor het behoud van bedreigde plantensoorten, maar ook een van de leukste dingen om te doen in Leiden.
Het is vooral mooi in de lente en zomer, tot aan het begin van de herfst. Als je Leiden toevallig in de late herfst of winter bezoekt, hebben de meeste bomen in het buitengedeelte geen bladeren meer. De binnengedeelten, zoals de tropische kas en de wintertuin, zijn echter het hele jaar de moeite waard. In de tropische kassen in de tuin is het trouwens warm en vochtig en wij vonden dat ze in de zomer nog heter worden. Het is absoluut te doen, maar houd hier wel rekening mee mocht je niet zo tegen warm en vochtig weer kunnen.
Wat wij erg leuk vonden tijdens onze bezoeken is dat er verschillende wandelroutes zijn, zodat je een thema kunt kiezen. Een bezoek aan de Hortus Botanicus duurt ongeveer 1-2 uur (afhankelijk van hoeveel je wilt zien). Kaartjes kosten momenteel €11,50 (2025). Honden zijn helaas niet toegestaan, ook niet in de buitengebieden (met uitzondering van hulphonden).
8. Rijksmuseum van Oudheden
Leiden is een prachtige plek voor museum- en cultuurliefhebbers. De stad heeft maar liefst 13 musea, waarvan de meeste in het centrum liggen. Als je maar een dag in Leiden bent, dan raden we je aan om een museum te kiezen en de resterende tijd te besteden aan het verkennen van de stad en de bezienswaardigheden.
Voor ons is het Rijksmuseum van Oudheden het leukste museum van Leiden. Het archeologisch museum heeft een grote collectie oudheden uit de Egyptische, Griekse en Romeinse tijd. Er zijn tientallen Egyptische mummies, Romeinse kunst, Grieks aardewerk en sieraden om te zien. Ook al is het gebouw van buiten misschien niet bijzonder opvallend, het museum zelf is fascinerend.
Nog meer bezienswaardigheden in Leiden
De bovengenoemde bezienswaardigheden en activiteiten zijn ideaal voor een dagje Leiden. Natuurlijk zijn er nog meer interessante dingen om te zien en te doen. Afhankelijk van je persoonlijke voorkeur, het weer en hoe lang je blijft, kun je activiteiten toevoegen aan je route. Hier zijn nog meer dingen om te ontdekken die het lijstje net niet hebben gehaald:
- Naturalis Biodiversity Center: Als je met kinderen reist, breng dan zeker een bezoek aan het Naturalis Biodiversity Center. Het is een prachtige plek om te leren over de vroegste levensvormen (hallo T.rex), de ijstijd in Nederland en nog veel meer.
- Singelpark: Het centrum van Leiden zit vol met kleine grachten. De buitenste staat bekend als de “singelgracht” en vormt de grens tussen de middeleeuwse binnenstad en de omliggende wijken van de stad. Langs die buitenste gracht heeft de stad Leiden een prachtige groene oase gecreëerd die je te voet of op de fiets kunt verkennen. De wandeling is een leuk rondje om het historische centrum. De route is ongeveer 6,3 km lang en duurt iets meer dan een uur.
- Rijksmuseum Boerhaave: Een ander museum in Leiden dat de moeite waard is, is Rijksmuseum Boerhaave. Dit museum is voornamelijk gewijd aan wetenschap. Wij denken dat het een goede keuze is met kinderen, want er zijn verschillende leuke tentoonstellingen en activiteiten (zoals de “science route”).
- Japan Museum SieboldHuis: Het kleine museum is een aanrader voor Japanliefhebbers. Het toont voorwerpen zoals prenten, keramiek en fossielen die Siebold tussen 1823 en 1829 verzamelde in Dejima, een Nederlandse handelskolonie in de buurt van Nagasaki.
- Leidse Hofjes: Vlakbij Molen de Put en het Rembrandtpark ligt Leidse Hofjes, een klein maar mooi hofje met veel groen. Leiden heeft veel verborgen hofjes tussen kleine straatjes, en deze behoort tot een van de mooiste.
- Rembrandtpark: Vlakbij Rembrandtbrug en Molen de Put, is een klein park gewijd aan de Nederlandse kunstenaar Rembrandt. Er wordt gezegd dat dit de plek is waar Rembrandt in 1606 werd geboren en tot 1631 woonde. Er staat ook een standbeeld ter ere van hem.
- Young Rembrandt Studio: Als je enthousiast bent over Rembrandt, breng dan zeker een bezoek aan de Young Rembrandt Studio, een 17e-eeuws gebouw waar Rembrandt leerde schilderen. Als je toevallig in de zomer komt, mag je de Leidse Rembrandt Dagen niet missen. Dit evenement wordt elk jaar georganiseerd rond de geboortedag (15 juli) van de Nederlandse schilder. In sommige delen van de stad vinden er thema-evenementen met een prachtige 17e-eeuwse sfeer plaats.
OV & parkeren
Het centrum van Leiden is kleinschalig en goed te voet te verkennen. We raden je aan om de bezienswaardigheden te voet te verkennen, want dat is de beste manier om de unieke historische charme van de stad te ervaren. Met prachtige huizen, kerken, bruggen, patio’s en grachten is er zoveel te zien.
Als je met het openbaar vervoer naar Leiden reist, stap dan uit bij Leiden Centraal. Vanaf daar is het slechts 5 minuutjes lopen naar Molen de Valk.
Als je met de auto komt, zijn er verschillende opties om te parkeren. Een van de meest gunstig gelegen opties is de parkeergarage Lammermarkt (naast Molen de Valk). Vanaf daar kun je alle bezienswaardigheden te voet verkennen. Als je de voorkeur geeft aan een (iets) goedkopere optie, is Park&Ride Haagweg een goede optie. Er is een gratis shuttle (om de paar minuten) naar het centrum.
Gratis parkeren? In sommige zones (zone B, iets buiten het centrum) is het op zaterdag en zondag gratis parkeren (behalve op feestdagen). De exacte locaties en actuele regels voor parkeren op straat vind je op de website van de gemeente Leiden.
Accommodaties
Hieronder staan enkele hotels in Leiden waar we verbleven en die we kunnen aanbevelen:
- Golden Tulip Leiden Center: We zijn jaren geleden in dit hotel verbleven toen we Leiden met de trein bezochten. Het hotel bevindt zich vlakbij het station en je bent binnen 5 minuten in het centrum. Het is een goede keuze als je een mooi hotel op een uitstekende locatie zoekt. Honden zijn welkom.
- Boutique Hotel Huys van Leyden: Deze accommodatie is zeker een van de mooiste in Leiden! Het boutique hotel bevindt zich in een gebouw uit de 17e eeuw. De kamers zijn in een historische sfeer ingericht die perfect bij de stad past. Het hotel heeft geen lift. Honden zijn welkom.
Natuurlijk zijn er nog veel meer opties in Leiden, maar dit zijn de hotels waar wij zijn verbleven en die wij kunnen aanbevelen.
In de omgeving
Zin in een dagje strand? Op slechts twaalf kilometer van Leiden ligt de Noordzee met bekende badplaatsen als Scheveningen, Katwijk en Noordwijk. Terwijl Scheveningen erg populair is om te zonnen en te zwemmen, zijn Katwijk en Noordwijk geliefd om hun uitgestrekte duinen: ideaal voor lange wandelingen en fietstochten.
Bekende steden zijn vanuit Leiden gemakkelijk te bereiken. Den Haag ligt op ongeveer twintig kilometer afstand, Rotterdam op iets minder dan 35 kilometer. Met de auto of de trein kun je Den Haag of Rotterdam snel en gemakkelijk bereiken.
Vragen of feedback?
Ben je ooit in Leiden geweest of plan je binnenkort een bezoek? Deel je ervaringen, vragen of feedback in een reactie onderaan de pagina. We horen graag van je!
