Alkmaar is een populaire bestemming in de provincie Noord-Holland, ten noorden van Amsterdam. De stad staat vooral bekend om zijn beroemde kaasmarkt en zijn charmante historische binnenstad. Of je nu een dagje uit plant of een weekendje weggaat, er is genoeg te doen. In dit artikel delen we de leukste bezienswaardigheden en activiteiten in Alkmaar, inclusief onze tips.
Contents
1. De Alkmaarse Kaasmarkt
De Alkmaarse kaasmarkt is voor de meeste bezoekers de belangrijkste reden om naar Alkmaar te komen. Alkmaar is de oudste kaasstad van Nederland en de kaasmarkt heeft een reputatie die ver buiten de stad reikt. Het is de enige plek in Nederland waar kaashandel nog op de traditionele manier wordt gedaan.
’s Ochtends worden grote kaaswielen uitgestald op het plein voor de Waag. Om 10 uur luidt de bel het officiële begin van de markt in. Het is een bijzonder schouwspel, maar ook een echte handelsgebeurtenis. Bij opening wordt de dagprijs per kilo bekendgemaakt. De kaas wordt op houten dragers naar de Waag gebracht om gewogen te worden en daarna weer terug naar de wagens van de kopers. Bezoekers kunnen ook kaas proeven en kopen. De grote wielen wegen tussen de 11 en 13 kilo, maar als bezoeker hoef je natuurlijk niet zoveel af te nemen. Kleinere hoeveelheden zijn verkrijgbaar als “kaasbuidels” met een selectie van verschillende kaassoorten. Rondom de markt staan ook kaaskramen in de omliggende straatjes.
De kaasmarkt wordt gehouden van de laatste vrijdag in maart tot en met de laatste vrijdag van september, elke vrijdag van 10.00 tot 13.00 uur op het Waagplein, voor de iconische Waag. In juli en augustus is er bovendien elke dinsdagavond een extra editie, van 19.00 tot 21.00 uur.
Tip van Kitty
De markt begint officieel om 10.00 uur op vrijdag, maar het duurt een kwartier tot twintig minuten voordat het echt op gang komt. De meeste bezoekers blijven niet de volledige drie uur, dus ook als je iets later aankomt, vind je nog prima een plekje.
2. De Waag
Het meest iconische gebouw van Alkmaar is de Waag. Het is een oude kapel uit de 14e eeuw met een fascinerende geschiedenis. Oorspronkelijk had het gebouw twee functies: een deel deed dienst als ziekenhuis, het andere deel bood gratis onderdak aan arme reizigers.
In 1566 werd het gebouw omgebouwd voor het wegen van goederen. Hoewel de weegactiviteiten al zo’n twintig jaar later naar een andere locatie verhuisden, heeft het gebouw sindsdien de naam “De Waag” gehouden.
In de loop der eeuwen werd de Waag meerdere malen uitgebreid en van functie veranderd. Een Latijns spreekwoord werd eind 16e eeuw in de buitenmuur gegraveerd en is nog steeds te zien, boven de drie ramen op de tweede verdieping.
Voor de Waag ligt het Waagplein, waar de beroemde kaasmarkt plaatsvindt.
Tip van Kitty
Bezoek je Alkmaar op een kaasmarktdag, bekijk de Waag dan zowel tijdens de markt als een paar uur ervoor of erna. Buiten de markttijden is het plein ook de moeite waard, en er zijn een paar cafés waar je met een koffie kunt zitten en het uitzicht kunt genieten.
3. De historische binnenstad
Alkmaar heeft door de jaren heen niets van zijn historische charme verloren. Idyllische grachten, kleurrijke huizen en smalle straatjes kenmerken het stadscentrum. Het is een wereld van verschil met de drukte en de grootstedelijke sfeer van Amsterdam of Rotterdam. Voor ons is het juist de binnenstad als geheel die Alkmaar zo mooi maakt.
Het centrum is weliswaar kleiner dan dat van Haarlem of Amsterdam, maar ook een fijne plek om te winkelen. De meeste grote winkelketens vind je op de Langestraat en De Laat, de belangrijkste winkelstraten. Voor kleinere boetieks, vintage winkels en zelfstandige ondernemers kun je terecht in de zijstraatjes zoals de Fnidsen, Hekelstraat of het Mient. Dit zijn enkele van de charmantste straatjes van de stad, zeker de moeite waard om rustig te verkennen.
Tip van Kitty
Alkmaar combineert gezellige markten, drukke winkelstraten en historische bezienswaardigheden op een fijne manier. Ook als winkelen niet je ding is, is een wandeling over de Langestraat een aanrader, van begin tot eind langs de Sint-Laurenskerk. Onderweg loop je langs het stadhuis, ook al zo’n blikvanger.
4. Grachten en rondvaarten
De grachten zijn een belangrijk onderdeel van de historische binnenstad van Alkmaar. Je vindt ze overal in de stad, in alle maten en vormen, elk met hun eigen karakter.
Onze favoriet is de Singelgracht langs de Kennemersingel. Het is omgeven door groenstroken met bomenrijke wandelpaden en een heerlijke plek voor een wandeling, zeker in de zomer. Loop je hier een rondje, vergeet dan niet even langs Molen de Piet te gaan, ook wel bekend als “De Groot”, aan het zuidelijke uiteinde van het park. Deze grote stenen stellingmolen is een echte blikvanger in het stadsbeeld van Alkmaar.
Een van de leukste manieren om Alkmaar te verkennen is per rondvaartboot. Grote, lage open boten vertrekken vanuit het stadscentrum, tegenover de Waag, en varen je door de grachten van Alkmaar. De boten zijn laag gebouwd om onder de vele bruggen door te kunnen, wat je een uniek perspectief geeft op de historische panden en waterwegen. Ga je met familie of vrienden, dan is een zelfbestuurde fluisterboot huren ook een leuke optie.
Tip van Kitty
Verken de grachten ook te voet en wandel door de vele zijstraatjes. Elke gracht heeft zijn eigen charme, van de Oudegracht tot de Singelgracht.
5. Kaasmuseum
Alkmaar heeft meerdere musea, van lokale geschiedenis tot bijzondere specialistische collecties. Er is voor elk wat wils, ook als je maar een dag hebt.
Het Kaasmuseum is gevestigd in de iconische Waag en is het meest bezochte museum van Alkmaar. Een logische combinatie met een bezoek aan de kaasmarkt op vrijdag, die net buiten op het Waagplein plaatsvindt. Het museum biedt een echt interessante kijk op een traditie die de identiteit van Alkmaar al eeuwenlang vormgeeft.
Binnen ontdek je de geschiedenis van de Nederlandse kaas, hoe het wordt gemaakt en hoe de verschillende smaken zich in de loop van de tijd ontwikkelen. Een groot deel van de collectie is gewijd aan de twee bekendste Nederlandse kazen: Edammer en Goudse kaas. Je leert wat hen onderscheidt, hoe ze geproduceerd worden en waarom ze zo’n iconische status hebben gekregen.
Dankzij de locatie binnen de Waag geeft een bezoek aan het museum je ook de kans om het gebouw van binnen te zien, wat op zichzelf al de moeite waard is.
Tip van Kitty
Tip van Kitty: Op zoek naar meer musea in Alkmaar? Alkmaar heeft ook het Stedelijk Museum, gericht op lokale kunst en geschiedenis. Een goede optie als je meerdere dagen in de omgeving bent of als je uit de buurt komt. Ben je maar één dag in Alkmaar, dan wordt het lastig om dit er nog bij te doen.
6. Sint-Laurenskerk (Grote Kerk)
De Sint-Laurenskerk, ook wel de Grote Kerk genoemd, is een van de indrukwekkendste gebouwen in de binnenstad van Alkmaar. Deze grote gotische kerk dateert uit de 15e eeuw en is zowel van binnen als van buiten de moeite waard.
Binnen is de kerk bijzonder imposant. Het beschilderde gewelf is rijkelijk versierd en absoluut de moeite waard om naar op te kijken. De kerk herbergt ook een prachtig orgel, al eeuwenlang een centraal element van het gebouw en nog steeds in gebruik voor concerten. De gekleurde glas-in-loodramen dragen bij aan de sfeer en vullen het interieur op zonnige dagen met licht.
Naast de architectonische hoogtepunten heeft de Sint-Laurenskerk ook een klein café, wat het een fijne plek maakt om even uit te rusten tijdens een dag sightseeing in Alkmaar.
Op zaterdag is er ook een weekmarkt in het stadscentrum, vlakbij de Sint-Laurenskerk. Een echte Nederlandse markt met van alles: van kaas en verse bloemen tot noten, fruit en groenten. Op kaasmarktdagen staan er ook diverse kramen met kaas en andere streekproducten bij de Waag.
7. Stadhuis
Het stadhuis van Alkmaar is een van de meest opvallende gebouwen die je tegenkomt tijdens een wandeling door het centrum. Het ligt direct aan de Langestraat, de belangrijkste winkelstraat, dus je loopt er vrijwel zeker langs tijdens je bezoek. Het gebouw is moeilijk te missen, dankzij de imposante gevel en de kenmerkende leeuwenbeelden die de ingang bewaken.
Wat het stadhuis bijzonder maakt, is dat het nog steeds in gebruik is als gemeentehuis. Het is dus niet alleen een monument dat voor toeristen bewaard wordt, maar ook een levend onderdeel van het dagelijks leven in de stad. Dat contrast tussen de historische buitenkant en de actieve functie als gemeentehuis geeft het gebouw een karakter dat veel andere Nederlandse stadhuizen inmiddels missen.
Je hoeft niet naar binnen om het te waarderen. Even stilstaan en de gevel vanaf de straat bekijken is al de moeite waard, en het levert een mooie foto op, zeker als het plein ervoor rustig is.
Vragen of feedback?
Ben je ooit in Alkmaar geweest of plan je binnenkort een bezoek? Deel je ervaringen, vragen of feedback in een reactie onderaan de pagina. We horen graag van je!
