Alkmaar ligt tussen Amsterdam en de Noord-Hollandse kust en combineert een historische binnenstad met de rust van een kleinere stad. Met zo’n 100.000 inwoners is het compact genoeg om in een dag te verkennen, maar rijk genoeg aan geschiedenis, cultuur en sfeer om er een hele dag of weekend door te brengen. De kaasmarkt is de bekendste trekpleister, maar ook de grachten, historische straten en gezellige winkels maken Alkmaar interessant.
Praktische info
- Provincie
- Noord-Holland
- Inwoners
- 113.170 (2026)
- Beste reistijd
- Maart – oktober
- Bekend om
- Kaasmarkt, historisch stadscentrum, grachten
Contents
Waarom Alkmaar een bezoek waard is
Alkmaar is een geweldige bestemming voor een dagje uit of een weekendje weg. Wij bezochten de stad voor het eerst in 2016, vooral om de iconische kaasmarkt te zien, en we vonden het prachtig. De historische binnenstad, de grachten en de ontspannen sfeer maakten een blijvende indruk. Een paar jaar later kwamen we nog een aantal keer terug, vaak in combinatie met een bezoek aan Bergen en Egmond aan Zee voor een paar daagjes aan de Noord-Hollandse kust. Alkmaar is een stad die we zonder aarzeling aanraden.
Bezienswaardigheden in Alkmaar
De Alkmaarse Kaasmarkt
De Alkmaarse kaasmarkt is de bekendste attractie van Alkmaar en een van de meest bijzondere ervaringen in Nederland. Hier wordt kaas nog op de traditionele manier verhandeld, met grote kaaswielen die op houten dragers over het plein worden gedragen. De markt vindt plaats op vrijdagochtend van april tot begin september, met extra edities op dinsdagavond in juli en augustus. Dit mag je niet overslaan tijdens je eerste bezoek.
De Waag
De Waag is het meest iconische gebouw van Alkmaar en de plek waar de beroemde kaasmarkt plaatsvindt. De oude kapel dateert uit de 14e eeuw en heeft door de eeuwen heen vele functies gehad, van ziekenhuis tot handelshuis. Tegenwoordig is het de thuisbasis van het Kaasmuseum en een van de meest gefotografeerde plekken van de stad. Vergeet niet het Latijnse spreekwoord te bekijken dat in de buitenmuur is gegraveerd, nog steeds zichtbaar boven de ramen op de tweede verdieping.
Historische binnenstad
De historische binnenstad van Alkmaar ademt karakter, met kleurrijke huizen, smalle straatjes en idyllische grachten om elke hoek. Het is een heerlijke plek om te slenteren, te winkelen en de sfeer op te snuiven. Het is heel anders dan de drukte van Amsterdam of Haarlem. Of je nu een paar uur of een hele dag hebt, verken de binnenstad zeker te voet.
Winkelen
Alkmaar is een verrassend fijne winkelbestemming. De meeste grote ketens vind je op de Langestraat en De Laat, de belangrijkste winkelstraten in het centrum. Voor iets eigenzinniger kun je terecht in de zijstraatjes, met boetieks, vintage winkels en leuke lokale winkeltjes die het waard zijn om rustig te verkennen.
Grachten
De grachten omringen de historische binnenstad van Alkmaar en zijn een van de meest bepalende kenmerken van de stad. Ze variëren in grootte en vorm, smal en breed, kort en lang, elk met hun eigen karakter. Langs het water wandelen is een van de leukste dingen om te doen in Alkmaar.
Singelgracht
De Singelgracht is een van de mooiste grachten van Alkmaar. Hij is omgeven door groenstroken met bomenrijke wandelpaden en een heerlijke plek voor een wandeling, zeker in de zomer. Een rustige plek die je gemakkelijk kunt combineren met een wandeling langs de nabijgelegen grachten.
Molen van Piet
Aan het park langs de Singelgracht staat Molen de Piet, een grote stenen stellingmolen. Hij werd gebouwd als bolwerkmolen op het Clarissen-bolwerk bij de vroegere Kennemerpoort en is nog steeds een markant onderdeel van het stadsbeeld.
Rondvaarten
Vanaf het water zie je Alkmaar vanuit een heel ander perspectief. Lage open boten vertrekken vanuit het stadscentrum tegenover de Waag en varen door de grachten van de stad, langs historische bruggen en prachtige grachtenpanden. Wil je liever op je eigen tempo verkennen, dan is een boot huren een goed alternatief en een leuke optie voor families of groepen.
Sint-Laurenskerk
De Sint-Laurenskerk, ook wel de Grote Kerk genoemd, is een van de indrukwekkendste gebouwen in de binnenstad van Alkmaar. Deze grote gotische kerk dateert uit de 15e eeuw en is zeker een bezoek waard. Het mooi versierde plafond, het prachtige orgel en de gekleurde glas-in-loodramen zijn de hoogtepunten.
Stadhuis
Het stadhuis van Alkmaar is een van de meest opvallende gebouwen die je tegenkomt tijdens een wandeling door het centrum. Het ligt direct aan de Langestraat en is moeilijk te missen dankzij de imposante gevel en de kenmerkende leeuwenbeelden bij de ingang. Het gebouw is nog steeds in gebruik als gemeentehuis, wat het een levend onderdeel van de stad maakt in plaats van alleen een monument. Ook als je niet naar binnen gaat, is het de moeite waard om even stil te staan en de gevel te bewonderen.
Musea in Alkmaar
Kaasmuseum
Het Kaasmuseum is het meest bezochte museum van Alkmaar en is gevestigd in de iconische Waag. Het geeft je een fascinerend kijkje in de geschiedenis van de kaashandel in de stad en combineert perfect met een bezoek aan de vrijdagochtendmarkt buiten. Als je maar één museum bezoekt in Alkmaar, maak het dan dit.
Stedelijk Museum
Het Stedelijk Museum is het belangrijkste museum van Alkmaar op het gebied van lokale kunst en geschiedenis. Via een collectie schilderijen, voorwerpen en historische presentaties krijg je een breed beeld van wat Alkmaar door de eeuwen heen heeft gevormd. Een goede optie als je meer dan een dag in de stad doorbrengt of een bijzondere interesse hebt in de regionale geschiedenis.
Biermuseum
Voor wie geïnteresseerd is in de Nederlandse brouwcultuur is het Biermuseum een leuke en bijzondere stop in het centrum. Het vertelt de geschiedenis van het bierbrouwen in Nederland en geeft inzicht in een traditie die al eeuwenlang deel uitmaakt van de Nederlandse cultuur. Vooral op minder zonnige dagen is dit museum een leuke toevoeging aan je bezoek.
Beatles Museums
Het Beatles Museum is een van de meer onverwachte attracties van Alkmaar en een aanrader voor fans van de Fab Four. De indrukwekkende collectie memorabilia, platen en persoonlijke voorwerpen vertelt het verhaal van de band en zijn erfenis. Ook als je geen doorgewinterde fan bent, is het een verrassende aanvulling op een dagje Alkmaar.
Festivals en evenementen in Alkmaar
Naast de bezienswaardigheden heeft Alkmaar een levendige evenementenkalender door het hele jaar. Sommige festivals zijn gekoppeld aan nationale feestdagen, andere zijn uniek voor de stad. Dit zijn de belangrijkste:
Koningsdag
Op 27 april viert heel Nederland Koningsdag. Ook Alkmaar kleurt dan oranje, met vrijmarkten, livemuziek en een feestelijke sfeer door het hele centrum. Een van de leukste dagen om in Alkmaar te zijn.
Bevrijdingsfestival
Op 5 mei viert Alkmaar de bevrijding met zijn eigen Bevrijdingsfestival, met activiteiten en optredens voor jong en oud. Het is vooral een lokaal evenement met muziek, activiteiten en optredens voor verschillende leeftijden.
Alkmaar Shopping Nights
Een paar keer per jaar zijn de winkels in de binnenstad tot 23.00 uur open. Deze avonden vinden doorgaans plaats op zaterdagen tussen voorjaar en herfst, maar de exacte data wisselen per jaar, dus check dit van tevoren. Buiten de Shopping Nights om is donderdag de vaste koopavond in Alkmaar, met de meeste winkels open tot 21.00 uur. Goed om te weten als je na een dagje sightseeing nog even een beetje wilt winkelen.
Kaeskoppenstad
Kaeskoppenstad is een van de meest bijzondere en populaire festivals van Alkmaar. Twee dagen lang wordt de stad omgetoverd naar hoe het er in 1573 uitzag, met historische kostuums, straatoptredens en thematische decoraties door het hele centrum. Het festival vindt doorgaans plaats in de eerste week van juni en is zeker een bezoek waard, vooral als je met kinderen komt.
Plan je trip
Hoe kom je er
Met de auto
Alkmaar is goed bereikbaar via de A9. Vanuit Amsterdam ben je er in ongeveer 35 tot 45 minuten, afhankelijk van het verkeer.
Met het OV
Alkmaar heeft directe treinverbindingen vanuit Amsterdam, Schiphol en diverse andere steden in de regio. Het station ligt op loopafstand van het centrum. Vanuit omliggende plaatsen in Noord-Holland zijn er ook goede busverbindingen.
Kom je met de auto, vind je onderstaand wat parkeeropties:
| Parkeren | Geschikt voor | Opmerkingen |
| Parkeergarage De Vest | Centraal bezoek & winkelen | Dicht bij het historisch centrum en de winkelstraten. Erg handig, maar kan druk zijn. |
| Karperton Parking Garage | Balans prijs/locatie | Iets minder centraal, meestal makkelijker een plek te vinden, nog steeds op loopafstand van het centrum. |
| Station Alkmaar P+R | Goedkoopste optie | Bij het treinstation; te voet of met een korte busrit naar het centrum. |
| Straatparkeren (woonwijken) | Gratis parkeren | Diverse woonwijken op ongeveer 20 minuten lopen vanaf het centrum. |
In de omgeving
Wil je een paar daagjes in de regio blijven? In de zomer zijn kustplaatsen zoals Bergen aan Zee als Egmond aan Zee bijzonder populair. Ze liggen op minder dan 20 minuten rijden en bieden brede zandstranden, prachtige duinlandschappen en mooie wandel- en fietsroutes. In het voor- en najaar is de kustregio ideaal voor een wandeling door de duinen. Je kunt Alkmaar prima combineren met een vakantie aan de kust. Nog een aanrader is Enkhuizen, op ongeveer een uur rijden van Alkmaar. Of maak een dagtocht naar de Historische Driehoek per boot en stoomtram tussen Enkhuizen, Medemblik en Hoorn.
Bergen
Bergen is een van de charmantste dorpen van Noord-Holland, met een mooi historisch centrum, een klein maar de moeite waard museum en een weekmarkt die zowel locals als bezoekers trekt. Het dorp heeft een uitgesproken artistiek karakter en een ontspannen sfeer waar je makkelijk een paar uur kunt doorbrengen. Een bezoek combineert goed met een trip naar de nabijgelegen kust.
Bergen aan Zee
Bergen aan Zee is een klein kustplaatsje op een paar minuten van Bergen, met brede zandstranden en een rustige kustsfeer. Een fijne plek om bij te komen na het verkennen van het dorp. Het Zee Aquarium is een leuke stop, zeker met kinderen.
Egmond
Egmond is een van de levendigste kustplaatsen bij Alkmaar, populair vanwege de lange zandstranden en een gezellig dorpscentrum met volop winkels en restaurants. Een goede keuze als je een stranddag wilt combineren met wat lokale sfeer, en goed bereikbaar vanuit Alkmaar per auto of fiets.
Enkhuizen
Op ongeveer 40 minuten rijden van Alkmaar ligt Enkhuizen, een klein historisch stadje aan het IJsselmeer dat veel meer te bieden heeft dan je op het eerste gezicht verwacht. Het prachtig bewaarde stadscentrum, de uitstekende musea en het rijke maritieme erfgoed maken het een van de meest de moeite waard dagjes uit in Noord-Holland.
Historische Driehoek
De Historische Driehoek is een klassieke Noord-Hollandse ervaring die de steden Enkhuizen, Medemblik en Hoorn verbindt via een combinatie van stoomtram en boot. Een bijzonder mooie manier om de regio te verkennen en een onvergetelijke dagtrip vanuit Alkmaar, zeker als je houdt van geschiedenis en het IJsselmeer-landschap.
