Elke vrijdagochtend van het voorjaar tot vroeg in de herfst verandert het Waagplein in Alkmaar in een van de meest bijzondere evenementen van Nederland. De kaasmarkt Alkmaar trekt bezoekers uit het hele land, en dat is niet zonder reden: het is de enige plek in Nederland waar kaas nog op de traditionele manier wordt verhandeld. Ben je van plan een bezoek te brengen, dan vind je hier alles wat je moet weten.
Contents
Over de Alkmaarse kaasmarkt
Kaasmarkten zijn er in meerdere Nederlandse steden, maar die van Alkmaar is verreweg de populairste en meest authentieke. De exacte datum van de eerste markt is niet bekend, maar er zijn historische vermeldingen van de kaashandel in Alkmaar die teruggaan tot 1622, en mogelijk zelfs tot 1593. Daarmee is het een van de oudst doorlopend gehouden markten van het land.
Wat het de moeite waard maakt, is niet alleen de geschiedenis. De markt is geen voorstelling die speciaal voor bezoekers wordt opgevoerd. Kaas wordt hier nog steeds verhandeld op traditionele manieren die van generatie op generatie zijn doorgegeven, waardoor de markt zich onderscheidt van vrijwel alle andere kaasmarkten. Voor bezoekers is het zowel een spektakel als een fascinerende inkijk in de Nederlandse handelsgeschiedenis.
Wat gebeurt er op de kaasmarkt?
De markt heeft een vast verloop dat al generaties lang grotendeels onveranderd is gebleven. Dit kun je verwachten:
Vroeg in de ochtend wordt het Waagplein klaargemaakt. Grote kaaswielen en de traditionele houten dragers, de berries, worden over het plein uitgestald. Ongeveer een halfuur voor de officiële start stroomt het plein vol met gildeleden, handelaren en vroege bezoekers die een goed plekje zoeken.
Om 10.00 uur luidt de bel. Dat is het officiële startsein van de markt en het signaal voor de handel om te beginnen. De dagprijs per kilo wordt bekendgemaakt en vanaf dat moment komt het plein tot leven.
De kaasdragers staan centraal: ze dragen gestapelde kaaswielen op berries snel en in formatie over het plein. Elke berrie draagt tot acht wielen, met individuele wielen die elk ongeveer 13 kilo wegen. Binnen in de Waag worden de kazen gewogen door de tasman. Dit deel van het proces is minder goed zichtbaar vanaf het plein, maar op schermen is te volgen wat er binnen gebeurt.
Handelaren onderhandelen over prijzen op de traditionele manier, met een handklapstechniek om de koop te bezegelen. Tot slot laden de ingooiers de gewogen en verkochte kaas terug op wachtende vrachtwagens, met een gooitechniek waarmee de zware wielen snel en efficiënt worden geladen.
Bezoekers kunnen het volledige proces vanaf het plein bekijken en gedurende de ochtend kaas kopen en proeven bij de kramen in de omliggende straten.
De vrijdagmarkt duurt drie uur en eindigt om 13.00 uur. De dinsdagavondeditie is korter en duurt twee uur.
Tip van Kitty
Je hoeft niet om 9.30 uur aanwezig te zijn om een goed plekje te bemachtigen, tenzij je specifiek de bel wilt horen bij de officiële opening. Na de start duurt het een kwartier tot twintig minuten voordat de markt echt op gang komt, en de meeste bezoekers blijven 30 tot 60 minuten in plaats van de volledige drie uur. Ook als je om 10.30 of zelfs 11.00 uur aankomt, is er nog genoeg te zien.
Wie doet wat op de kaasmarkt?
De markt wordt geleid door het historische Alkmaarse Kaasdragersgilde, waarvan de leden elk een specifieke rol hebben. Hier een kort overzicht:
| Rol | Vakterm | Taak |
|---|---|---|
| Kaas dragen | Kaasdragers | Dragen de kaaswielen over de markt op een berrie |
| Setters | Setters | Lossen ’s ochtends de vrachtwagens en stallen de kaaswielen uit op het marktplein |
| Kaas wegen | Tasman | Werken bij de weegschalen in de Waag |
| Kaas inladen | Ingooiers | Laden de gewogen kaas terug op de vrachtwagens na het wegen |
| Voorman | Voorman | Aansturen van een veem (gildeploeg) |
| Gildemeester | Kaasvader | Hoofd van het hele gilde (gildemeester) |
De gildeleden dragen witte uniformen en gekleurde strooien hoeden, waarbij de kleur van de hoed aangeeft tot welk team (veem) ze behoren. Het is een van de meest herkenbare kenmerken van de markt en maakt het makkelijk om vanaf de zijlijn te volgen wie wat doet.
Wanneer is de kaasmarkt?
Vrijdag kaasmarkt
Elke vrijdag van de laatste vrijdag van maart tot de laatste vrijdag van september, van 10.00 tot 13.00 uur op het Waagplein in Alkmaar.
Dinsdag kaasmarkt
In juli en augustus is er elke dinsdag een extra avondeditie van 19.00 tot 21.00 uur. Een goed alternatief als vrijdag niet uitkomt, en het avondlicht zorgt voor prachtige foto’s.
Kinderkaasmarkt
De stad organiseert een speciale editie voor kinderen van 6 tot 12 jaar, ook in juli en augustus, tussen 10.30 en 11.00 uur. Het is een betaald evenement waarvoor je vooraf moet reserveren via de VVV. Een leuke optie als je Alkmaar met kinderen bezoekt en ze wilt laten meedoen in plaats van alleen toekijken.
Kaasmarkt edities 2026
Maart 2026
- Vrijdag, 27 maart 2026 van 10 uur t/m 13 uur
April 2026
- Vrijdag, 3 april 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 10 april 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 17 april 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 24 april 2026 van 10 uur t/m 13 uur
Mei 2026
- Vrijdag, 1 mei 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 8 mei 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 15 mei 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 22 mei 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 29 mei 2026 van 10 uur t/m 13 uur
Juni 2026
- Vrijdag, 5 juni 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 12 juni 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 19 juni 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 26 juni 2026 van 10 uur t/m 13 uur
Juli 2026
- Vrijdag, 3 juli 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 7 juli 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 10 juli 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 14 juli 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 17 juli 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 21 juli 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 24 juli 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 28 juli 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 31 juli 2026 van 10 uur t/m 13 uur
Augustus 2026
- Dinsdag, 4 augustus 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 3 augustus 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 11 augustus 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 14 augustus 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 18 augustus 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 21 augustus 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Dinsdag, 25 augustus 2026 van 19 uur t/m 21 uur
- Vrijdag, 28 augustus 2026 van 10 uur t/m 13 uur
September 2026
- Vrijdag, 4 september 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 11 september 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 18 september 2026 van 10 uur t/m 13 uur
- Vrijdag, 25 september 2026 van 10 uur t/m 13 uur
Tip van Kitty
Niet missen: het Kaasmuseum. Na afloop van de markt is het de moeite waard om de Waag zelf in te gaan voor een bezoek aan het Kaasmuseum. Waar de markt je een eersteklas inkijk geeft in de kaashandel, vertelt het museum meer over de geschiedenis en betekenis van kaas in Nederland. Een logische vervolgstap na de markt, en je bent er in 30 tot 45 minuten doorheen. De entree is apart van de markt, die gratis te bezoeken is.
Zo kom je er
De kaasmarkt vindt plaats op het Waagplein, midden in het historische centrum van Alkmaar. Het plein is goed bereikbaar met het openbaar vervoer en ligt op een paar minuten lopen van station Alkmaar Centraal.
Hoe kom je er
Met het OV
Station Alkmaar Centraal ligt op ongeveer vijf minuten lopen van het Waagplein. Er rijden regelmatig treinen vanuit Amsterdam en andere steden in de provincie Noord-Holland. Plan je reis via 9292.nl.
Met de auto
We raden af om op vrijdagochtend (en dinsdagmiddag in de zomer) het stadscentrum in te rijden. De straten rond het Waagplein zijn dan druk door vrachtwagens en extra bezoekersverkeer, wat parkeren en navigeren lastig maakt. Kom je met de auto, parkeer dan aan de rand van de stad en loop naar binnen. Voor parkeermogelijkheden in Alkmaar, zie onze parkeerguide.
Tip van Kitty
Reizen met het OV is verreweg de makkelijkste optie voor de kaasmarkt. Station Alkmaar Centraal ligt op nog geen vijf minuten lopen van het Waagplein, en zo ben je meteen waar je moet zijn zonder te hoeven zoeken naar een parkeerplaats.
Veelgestelde vragen van onze lezers
Is de Alkmaarse kaasmarkt gratis?
Ja, de kaasmarkt is volledig gratis en je hoeft niet te reserveren. Je kunt de handel bekijken, over het plein wandelen en langs de kaaskramen lopen zonder iets te betalen. De enige uitzondering is de Kinderkaasmarkt, een betaald evenement waarvoor je vooraf moet reserveren via de VVV.
Hoe lang duurt de kaasmarkt?
De vrijdagmarkt loopt van 10.00 tot 13.00 uur (drie uur). De dinsdagavondeditie duurt van 19.00 tot 21.00 uur (twee uur). De meeste bezoekers blijven 30 tot 60 minuten in plaats van de volledige duur. Je hoeft er niet vanaf het begin bij te zijn of tot het einde te blijven om een goed beeld te krijgen van de markt.
Wanneer is de Alkmaarse kaasmarkt?
De vrijdagmarkt loopt van de laatste vrijdag van maart tot de laatste vrijdag van september. Een extra dinsdagavondeditie vindt plaats in juli en augustus. De Kinderkaasmarkt is ook in juli en augustus, op vrijdagochtend.
Vragen of feedback?
Ben je ooit in Alkmaar geweest of plan je binnenkort een bezoek? Deel je ervaringen, vragen of feedback in een reactie onderaan de pagina. We horen graag van je!
